De behandeling met anti-TNF-alpha

Dat TNF-alpha zo’n belangrijke functie heeft bij het ontstaan van ontsteking werd pas een aantal jaren geleden ontdekt. Het heeft geleid tot de ontwikkeling van geneesmiddelen die de werking TNF-alpha tegengaan, en daarmee de ontsteking afremmen. Zulke middelen worden ‘TNF-alpha-remmers’ (ook wel: ‘TNF-alpha-blokkers’) genoemd. Ze worden ook wel aangeduid als ‘biologicals’, omdat ze gemaakt worden via biotechnologische processen door levende cellen in kweekbassins. Voor alle TNF-alpha-blokkers zijn dit hamstercellen. TNF-alpha-blokkers worden bij een aantal ontstekingsziekten toegepast. Inmiddels zijn er 3 geneesmiddelen die de werking van TNF-alpha remmen, beschikbaar voor de behandeling van ontstekingsziekten: Infliximab, etanercept en adalimumab. Ze verschillen onderling in de manier waarop ze werken.

Infliximab kan worden voorgeschreven bij verschillende chronische ontstekingsziekten: reumatoïde artritis, de ziekte van Crohn, de ziekte van Bechterew (spondylitis ankylosans), artritis psoriatica en psoriasis. Etanercept kan gebruikt worden bij de behandeling van reumatoïde artritis, de ziekte van Bechterew, artritis psoriatica, psoriasis en juveniele artritis. Adalimumab kan toegepast worden bij reumatoïde artritis, psoriasis, artritis psoriatica en de ziekte van Bechterew en de ziekte van Crohn.

Infliximab, adalimumab en etanercept worden via infusie of een injectie toegediend:

• Infliximab: 1 x per 8 weken door middel van een infusie
• Adalimumab: 1x per 2 weken als injectie
• Etanercept:  1-2x per week als injectie

Het remmen van ontstekingsreacties heeft ook een keerzijde: als het immuunsysteem teveel wordt onderdrukt, neemt de gevoeligheid voor infecties toe, vooral luchtweg-, urineweg- en wondinfecties. Dit kan gebeuren als gevolg van anti-TNF-alpha medicatie. Ook kunnen reacties op de therapie voorkomen, omdat TNF-alpha-blokkers lichaamsvreemde stoffen zijn. Daarom is hiervoor extra aandacht voorafgaand en tijdens de behandeling gewenst.

Hiervoor wordt een standaard vragenlijst gehanteerd:

• Infusie met infliximab: Verpleegkundige toetst voor elke infusie of therapie toegediend kan worden, bespreekt evt. een vragenlijst met patiënt en na overleg met een arts wordt beslist of therapie toegediend wordt. 
  Tijdens en direct na infusie controle door verpleegkundige, indien nodig overlegt hij/zij met een arts
• Injectie met adalimumab: Patiënt beoordeelt zelf , evt. via vragenlijst, of therapie toegediend kan worden.   Bij twijfel of injectiereacties neemt patiënt contact op met arts.
• Injectie met etanercept: Idem adalimumab

Tuberculose vormt een apart probleem, omdat bij patiënten die een tbc-infectie doorgemaakt hebben en daarvoor toen niet met medicamenten behandeld zijn,  een reactievering van de ingekapselde tuberkelbacil kan optreden. Screening vooraf op een vroeger doorgemaakte tbc-infectie is daarom noodzakelijk vóór behandeling met één van de TNF-alpha-blokkers. Dit wordt gedaan met behulp van een anamnese, huidtest (mantoux-test) en een röntgenfoto van de longen.

Wanneer wordt anti-TNF-alpha medicatie afgeraden
Toepassing van anti-TNF-alpha medicatie wordt niet geadviseerd indien patiënten matige/ernstige hartproblemen hebben of lijden aan een demyleniserende asl multiple sclerose (M.S.), bij zwangerschap of bij ernstige infecties.

De toekomst van anti-TNF-alpha-behandeling
De laatste jaren is het besef gegroeid dat ontstekingsziekten het best zo vroeg mogelijk kunnen worden behandeld om de schade aan gewrichten zoveel mogelijk te beperken. Definitieve schade aan gewrichten kan immers niet of nauwelijks worden hersteld.

Deze website is onder verantwoordelijkheid van Schering-Plough geproduceerd en wordt gehost door Exed.